On Mortality

Cyprian of Carthage c. 252-253 Document Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International

Source

Checksum-pinned original-language CTS TEI edition with embedded CC BY-SA 4.0 license metadata.

Section 1

Etsi aput plurimos uestrum, fratres dilectissimi, mens solida

est et fides firma et anima deuota quae ad praesentis mortalitatis

copiam non mouetur, sed tamquam petra fortis et stabilis

turbidos impetus mundi et uiolentos saeculi fluctus frangit potius

ipsa nec frangitur, et temptationibus non uincitur sed probatur,

tamen quia animaduerto in plebe quosdam uel inbecillitate animi

uel fidei paruitate uel dulcedine saecularis uitae uel sexus mollitie uel,

quod magis est, ueritatis errore minus stare fortiter

nec pectoris sui diuinum adque inuictum robur exerere, dissimulanda

res non fuit nec tacenda, quominus quantum nostra

mediocritas sufficit uigore pleno et sermone de dominica lectione

concepto delicatae mentis ignauia conprimatur et qui homo Dei

et Christi esse iam coepit Deo et Christo dignus habeatur.

Section 2

Agnoscere enim se debet, fratres dilectissimi, qui Deo militat,

qui positus in caelestibus castris diuina iam sperat, ut ad

procellas et turbines mundi trepidatio nulla sit nobis, nulla turbatio,

quando haec uentura praedixerit Dominus prouidae uocis

hortatu instruens et docens et praeparans adque corroborans

ecclesiae suae populum ad omnem tolerantiam futurorum: bella

et fames et terrae motus et pestilentias per loca singula exurgere

praenuntiauit et cecinit, et ne inopinatus nos et nouus rerum infestantium

metus quateret, magis ac magis in nouissimis temporibus

aduersa crebrescere ante praemonuit. fiunt ecce quae

dicta sunt, et quando fiunt quae ante praedicta sunt sequentur et

quaecumque promissa sunt Domino ipso pollicente et dicente:

cum autem uideritis haec omnia fieri, scitote quoniam

in proximo est regnum Dei. regnum Dei, fratres

dilectissimi, esse coepit in proximo: praemium uitae et gaudium

salutis aeternae et perpetua laetitia et possessio paradisi nuper

amissa mundo transeunte iam ueniunt: iam terrenis caelestia

et magna paruis et caducis aeterna succedunt. quis hic anxietatis

et sollicitudinis locus est? quis inter haec trepidus et maestus.

est nisi cui spes et fides deest? eius est enim mortem timere

qui ad Christum nolit ire. eius est ad Christum nolle ire qui se

non credat cum Christo incipere regnare.

Section 3

Scriptum est: iustum fide uiuere. si iustus es et fide

uiuis, si uere [in Deum] credis, cur non cum Christo futurus et

de Domini pollicitatione securus, quod ad Christum uoceris amplecteris

et quod diabolo careas gratularis? Simeon denique ille

iustus qui uere iustus fuit, qui fide plena Dei praecepta seruauit,

cum ei diuinitus responsum fuisset quod non ante moreretur

quam Christum uidisset et Christus infans in templum cum

matre uenisset, agnouit in spiritu natum esse iam Christum, de

quo sibi fuerat ante praedictum: quo uiso sciuit se cito esse moriturum.

laetus itaque de morte iam proxima et de uicina

arcessitione securus accepit in manus puerum et benedicens Deum

exclamauit et dixit: nunc diI:ųittis seruum tuum, Domine,

secundum uerbum tuum in pace, quoniam

uiderunt oculi mei salutarem tuum, probans scilicet

adque contestans tunc esse semis Dei pacem, tunc liberam, tunc

tranquillam quietem, quando de istis mundi turbinibus extracti

sedis et securitatis aeternae portum petiuimus, quando expuncta

hac morte ad immortalitatem uenimus. illa est enim nostra pax,

illa fida tranquillitas, illa stabilis et firma et perpetua securitas.

Section 4

Ceterum quid aliud in mundo quam pugna aduersus diabolum

cotidie geritur, quam aduersus iacula eius et tela conflictationibus

adsiduis dimicatur? cum auaritia nobis, cum inpudicitia,

cum ira, cum ambitione congressio est, cum carnalibus uitiis,

cum inlecebris saecularibus adsidua et molesta luctatio. obsessa

mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix occurrit

singulis, uix resistit: si auaritia prostrata est, exsurgit libido:

si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta

est, ira exasperat, inflat superbia, uinolentia inuitat, inuidia

concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere

quod diuina lex prohibet, conpelleris iurare quod non

licet.

Section 5

Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus;

urgetur: et delectat hic inter diaboli gladios diu stare? cum magis

concupiscendum sit et optandum ad Christum subueniente

uelocius morte properare ipso instruente nos et dicente: amen

amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis,

saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis,

sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia

carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet ? quando

autem in laetitiam ueniat nostra tristitia Dominus denuo ipse

declarat dicens: iterum uidebo uos, et gaudebit cor

uestrum et gaudium uestrum nemo auferet a uobis.

cum ergo Christum uidere gaudere sit nec possit esse gaudium

nostrum nisi quis uiderit Christum, quae caecitas animi quaeue

dementia est amare pressuras et poenas et lacrimas mundi et

non festinare potius ad gaudium quod numquam possit auferri.

Section 6

Hoc autem fit, fratres dilectissimi, quia fides deest, quia

nemo credit esse uera quae promittit Deus qui uerax est, cuius

sermo credentibus aeternus et firmus est. si tibi uir grauis et laudabilis

aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli

aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in

actibus suis scires. Deus tecum loquitur, et tu mente incredula

perfidus fluctuaris ? Deus de hoc mundo recedenti inmortalitatem

adque aeternitatem pollicetur, et dubitas? hoc est Deum omnino

non nosse, hoc est Christum credendi magistrum peccato incredulitatis

offendere, hoc est in ecclesia constitutum fidem in domo

fidei non habere.

Section 7

Quantum prosit exire de saeculo Christus ipse salutis adque

utilitatis nostrae magister ostendit: qui cum discipuli eius contristarentur,

quod se iam diceret recessurum, locutus est ad

eos dicens: si me dilexissetis, gauderetis quoniam

uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos diligimus

de saeculo exeunt, gaudendum potius quam dolendum.

cuius rei memor beatus apostolus Paulus in epistula sua ponit et

dicit: mihi uiuere Christus est et mori lucrum, lucrum

maximum computans iam saeculi laqueis non teneri, iam

nullis peccatis et uitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris

angentibus et uenenatis diaboli faucibus liberatum ad laetitiam

salutis aeternae Christo uocante proficisci.

Section 8

At enim quosdam mouet quod aequaliter cum gentilibus nostros

morbi istius ualitudo corripiat: quasi ad hoc crediderit

christianus, ut immunis a contactu malorum mundo et saeculo

feliciter perfruatur et non hic omnia aduersa perpessus ad futuram

laetitiam reseruetur. mouet quosdam quod sit nobis cum

ceteris mortalitas ista communis. quid enim nobis in hoc mundo

non commune cum ceteris, quamdiu adhuc secundum legem

primae natiuitatis manet caro ista communis ? quoadusque istic

in mundo sumus, cum genere humano carnis aequalitate coniungimur,

spiritu separamur. itaque donec corruptiuum istud induat

incorruptionem, et mortale hoc accipiat inmortalitatem, et spiritus

nos perducat ad Deum patrem, quaecumque sunt carnis incommoda

sunt nobis cum humano genere communia. sic cum

fetu sterili terra ieiuna est, neminem fames separat: sic cum

inruptione hostili ciuitas aliqua possessa est, omnes simul captiuitas

uastat, et quando imbrem nubila serena suspendunt, omnibus

siccitas una est, et cum nauem scopulosa saxa confringunt

nauigantibus naufragium sine exceptione commune est, et oculorum

dolor et impetus febrium et omnium ualitudo membrorum

cum ceteris communis est nobis, quamdiu portatur in saeculo

caro ista communis.

Section 9

Quin immo si qua condicione, qua lege crediderit christianus

noscat et teneat, sciet plus sibi quam ceteris in saeculo laborandum,

cui magis sit cum diaboli inpugnatione luctandum.

docet et praemonet scriptura diuina dicens: fili, accedens

ad seruitutem Dei sta in iustitia et timore et praepara

animam tuam ad temptationem, et iterum: in

dolore sustine et in humilitate tua patientiam habe,

quoniam in igne probatur aurum et argentum.

Section 10

Sic Iob post rerum damna, post pignerum funera uulneribus

quoque et uermibus grauiter adflictus non uictus est sed probatus,

qui in ipsis conflictationibus et doloribus suis patientiam religiosae

mentis ostendens ait: nudus exiui de matris utero,

nudus etiam ibo sub terram. Dominus dedit et Dominus

abstulit: sicut Domino uisum est, ita factum

est. sit nomen Domini benedictum. et cum eum uxor

quoque conpelleret, ut ui doloris inpatiens aliquid aduersus

Deum querula et inuidiosa uoce loqueretur, respondit et dixit:

tamquam una ex insipientibus mulieribus locuta

es. si bona excepimus de manu Domini, mala non

tolerabimus? in his omnibus quae contigerunt ei

nihil peccauit Iob labiis suis in conspectu Domini.

itaque illi Dominus Deus perhibet testimonium dicens: animaduertisti

puerum meum Iob? non enim est similis

illi quisquam in terris, homo sine querella,

uerus Dei cultor. et Tobias post opera magnifica, post misericordiae

suae multa et gloriosa praeconia caecitatem luminum

passus timens et benedicens in aduersis Deum per ipsam corporis

sui cladem creuit ad laudem, quem et ipsum uxor sua deprauare

temptauit dicens: ubi sunt iustitiae tuae? ecce quae

pateris. at ille circa timorem Dei stabilis et firmus et ad omnem

tolerantiam passionis fide religionis armatus temptationi

uxoris inualidae in dolore non cessit, sed magis Deum patientia

maiore promeruit, quem postmodum Raphael angelus conlaudat

et dicit: opera Dei reuelare et confiteri honorificum

est. nam quando orabas tu et Sarra ego optuli memoriam

orationis uestrae in conspectu claritatis

Dei: et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et

quia non es cunctatus exurgere et derelinquere

prandium tuum et abisti et condidisti mortuum,

et missus sum temptare te: et iterum me misit Deus

curare te et Sarram nurum tuam: ego enim sum

Raphael, unus ex septem angelis sanctis qui adsistimus

et conuersamur ante claritatem Dei.

Section 11

Hanc tolerantiam iusti semper habuerunt, hanc apostoli disciplinam

de Domini lege tenuerunt non mussitare in aduersis sed

quaecumque in saeculo accidunt fortiter et patienter excipere,

cum Iudaeorum populus hinc semper offenderit, quod aduersus

Deum frequentius murmuraret, sicut testatur in Numeris Dominus

Deus dicens: desinat murmuratio eorum a me,

et non morientur. murmurandum non est in aduersis, fratres

dilectissimi, sed patienter et fortiter quidquid acciderit

sustinendum, cum scriptum sit: sacrificium Deo spiritus

contribulatus: cor contritum et humiliatum Deus

non despicit. in Deuteronomio quoque monet

per Moysen Spiritus sanctus et dicit: Dominus Deus tuus uexabit te et

famem iniciet tibi, et cognoscetur in corde tuo

si bene custodieris praecepta eius siue non, et iterum:

temptat Dominus Deus uester uos ut sciat si diligitis

Dominum Deum uestrum ex toto corde uestro

et ex tota anima uestra.

Section 12

Sic Abraham Deo placuit, quia ut placeret Deo nec amittere

filium timuit nec gerere parricidium recusauit. qui filium non

potes lege et sortem ortalitatis amittere, quid faceres, si filium

iubereris occidere? ad omnia te paratum facere timor Dei et

fides debet. sit licet rei familiaris amissio, sit de infestantibus

morbis adsidua membrorum et cruenta uexatio, sit de uxore, de

liberis, de excedentibus caris funebris et tristis auulsio: non

sint tibi offendicula ista sed proelia, nec debilitent aut frangant

christiani fidem, sed potius ostendant in conluctatione uirtutem, cum contemnenda sit omnis iniuria malorum praesentium fiducia

futurorum bonorum. nisi praecesserit pugna, non potest esse

uictoria, cum fuerit in pugnae congressione uictoria, tunc datur

uincentibus et corona. gubernator in tempestate dinoscitur, in

acie miles probatur. delicata iactatio est, cum periculum non est:

cum est conflictatio in aduersis, probatio est ueritatis. arbor quae

alta radice fundata est uentis incumbentibus non mouetur et nauis

quae forti conpage solidata est pulsatur fluctibus nec foratur, et

quando area fruges terit, uentos grana fortia et robusta contemnunt

inanes paleae flatu portante rapiuntur.

Section 13

Sic et apostolus Paulus post naufragia, post flagella, post

carnis et corporis multa et grauia tormenta non uexari sed

emendari se dicit aduersis, ut dum grauius adfligitur uerius probaretur.

datus est mihi, inquit, stimulus carnis meae,

angelus satanae qui me colafizet ut non extollar.

propter quod ter Dominum rogaui ut discederet a

me, et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea. uirtus

enim in infirmitate perficitur. quando ergo infirmitas

et inbecillitas et uastitas aliqua grassatur, tunc uirtus nostra

perficitur, tunc fides si temptata perstiterit coronatur, sicut

scriptum est: uasa figuli probat fornax et homines

iustos temptatio tribulationis. hoc denique inter nos et

ceteros interest qui Deum nesciunt, quod illi in aduersis queruntur

et murmurant, nos aduersa non auocant a uirtutis et fidei

ueritate, sed conprobant in dolore.

Section 14

Hoc quod nunc corporis uires solutus in fluxum uenter euiscerat,

quod in faucium uulnera conceptus medullitus ignis exaestuat,

quod adsiduo uomitu intestina quatiuntur, quod oculi ui

sanguinis inardescunt, quod quorundam uel pedes uel aliquae

membrorum partes contagio morbidae putredinis amputantur,

quod per iacturas et damna corporum prorumpente languore uel

debilitatur incessus uel auditus obstruitur uel caecatur aspectus,

ad documentum proficit fidei. contra tot inpetus uastitatis et

mortis inconcussis animi uirtutibus congredi quanta pectoris

magnitudo est, quanta sublimitas in ruinis humani generis

stare rectum nec cum eis quibus spes in Deum nulla est iacere

prostratum et gratulari magis et temporis munus amplecti, quod

dum nostram fidem firmiter promimus et labore tolerato ad

Christum per angustam Christi uiam pergimus, praemium uiae

eius et fidei ipso iudicante capiamus. mori plane timeat, sed qui

ex aqua et spiritu non renatus gehennae ignibus mancipatur.

mori timeat qui non Christi cruce et passione censetur. mori

timeat qui ad secundam mortem de hac morte transibit. mori

timeat quem de saeculo recedentem perennibus poenis aeterna

flamma torquebit. mori timeat cui hoc mora longiore confertur,

ut cruciatus eius et gemitus interim differatur.

Section 15

Multi ex nostris in hac mortalitate moriuntur, hoc est multi

ex nostris de saeculo liberantur. mortalitas ista Iudaeis et gentibus

et Christi hostibus pestis est, Dei seruis salutaris excessus

est. hoc quod sine ullo discrimine generis humani cum iniustis.

moriuntur et iusti, non est quod putetis malis et bonis interitum

esse communem. ad refrigerium iusti uocantur, ad supplicium

rapiuntur iniusti: datur uelocius tutela fidentibus, perfidis poena.

inprouidi et ingrati sumus, fratres dilectissimi, ad beneficia

diuina nec quid nobis conferatur agnoscimus. excedunt ecce in

pace tutae cum gloria sua uirgines uenientes antichristi minas et

corruptelas et lupanaria non timentes. pueri periculum lubricae

aetatis euadunt, ad continentiae adque innocentiae praemium

feliciter ueniunt. tormenta iam non timet delicata matrona metum

persecutionis et manus cruciatusque carnificis moriendi celeritate

lucrata. pauore mortalitatis et temporis accenduntur trepidi, constringuntur

remissi, excitantur ignaui, desertores conpelluntur

ut redeant, gentiles coguntur ut credant, uetus fidelium populus

ad quietem uocatur, ad aciem recens et copiosus exercitus robore

fortiore colligitur pugnaturus sine metu mortis, cum proelium

uenerit, qui ad militiam tempore mortalitatis accedit.

Section 16

Quid deinde illud, fratres dilectissimi, Quale est, quam pertinens,

quam necessarium, quod pestis ista et lues quae horribilis

et feralis uidetur explorat iustitiam singulorum et mentes

humani generis examinat, an infirmis seruiant sani, an propinqui

cognatos pie diligant, an misereantur seruorum languentium

domini, an deprecantes aegros non deserant medici, an feroces

uiolentiam suam conprimant, an rapaces auaritiae furentis insatiabilem

semper ardorem uel metu mortis extinguant, an ceruicem

flectant superbi, an audaciam leniant inprobi, an pereuntibus

caris uel sic aliquid diuites largiantur et donent sine herede

morituri. ut nihil aliud mortalitas ista contulerit , hoc christianis

et Dei seruis plurimum praestitit quod martyrium coepimus

libenter adpetere, dum mortem discimus non timere. exercitia

sunt nobis ista, non funera: dant animo fortitudinis gloriam,

contemptu mortis praeparant ad coronam.

Section 17

Sed fortasse aliquis opponat et dicat: choc me ergo in praesenti

mortalitate contristat quod qui paratus ad confessionem

fueram et ad tolerantiam passionis toto me corde et plena uirtute

deuoueram martyrio meo priuor, dum morte praeueniorJ. primo

in loco non est in tua potestate sed in Dei dignatione martyrium,

nec potes te dicere perdidisse quod nescis an merearis accipere.

tunc deinde Deus scrutator est renis et cordis et occultorum contemplator

et cognitor, uidet et conlaudat te et conprobat et qui

perspicit aput te paratam fuisse uirtutem reddit pro uirtute mercedem.

numquid Cain cum Deo munus offerret iam peremerat

fratrem? et tamen parricidium mente conceptum Deus prouidus

ante damnauit. ut illic cogitatio mala et perniciosa conceptio Deo

prouidente prospecta est, ita et in Dei seruis, aput quos confessio

cogitatur et martyrium mente concipitur, animus ad bonum

deditus Deo iudice coronatur. aliud est martyrio animum deesse,

aliud animo defuisse martyrium. qualem te inuenit Dominus cum

uocat talem pariter et iudicat, quando ipse testetur et dicat:

et scient omnes ecclesiae quia ego sum scrutator

renis et cordis. nec enim sanguinem Deus nostrum sed fidem

quaerit. nam nec Abraham nec Isaac nec Iacob occisi sunt, sed

tamen fidei ac iustitiae meritis honorati inter patriarchas primi

esse meruerunt : ad quorum conuiuium congregatur quisque fidelis

et iustus et laudabilis inuenitur.

Section 18

Meminisse debemus uolxmtatem nos non nostram sed Dei facere.

debere secundum quod nos Dominus cottidie iussit orare. quam

praeposterum est quamque peruersum, ut cum Dei uoluntatem

fieri postulemus, quando euocat nos et arcessit de hoc mundo

Deus, non statim uoluntatis eius imperio pareamus! obnitimur

et reluctamur et peruicacium more seruorum ad conspectum Domini

cum tristitia et maerore perducimur exeuntes istinc necessitatis

uinculo, non obsequio uoluntatis: et uolumus ab eo praemiis

caelestibus honorari ad quem uenimus inuiti. quid ergo

oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas

terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et

poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora

sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo ?

Section 19

Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent

quod Dominus praescius futurorum suis consulat ad ueram

salutem, cum quidam de collegis et consacerdotibus nostris

infirmitate defessus et de adpropinquante morte sollicitus commeatum

sibi precaretur, adstitit deprecanti et iam paene morienti iuuenis

honore et maiestate uenerabilis, statu celsus et clarus aspectu et

quem adsistentem sibi uix possit humanus aspectus oculis carnalibus

intueri, nisi quod talem uidere iam poterat de saeculo recessurus.

adque ille non sine quadam animi et uocis indignatione

infremuit et dixit: pati timetis, exire non uultis, quid faciam

uobis?> increpantis uox et monentis, qui de persecutione sollicitus,

de arcessitione securus non consentit ad praesens desiderium

sed consulit in futurum. audiuit frater noster et collega

moriturus quod ceteris diceret. nam qui moriturus audiuit, ad

hoc audiuit ut diceret: audiuit non sibi ille sed nobis. nam quid

disceret iam recessurus? didicit immo remanentibus, ut dum

sacerdotem qui commeatum petebat increpitum esse conperimus,

quid cunctis expediat nosceremus.

Section 20

Nobis quoque ipsis minimis et extremis quotiens reuelatum

est, quam frequenter adque manifeste de Dei dignatione praeceptum

est, ut contestarer adsidue, ut publice praedicarem fratres

nostros non esse lugendos arcessitione dominica de saeculo

liberatos, cum sciamus non amitti sed praemitti, recedentes

praecedere, ut proficiscentes, ut nauigantes solent, desiderari

eos debere, non plangi nec accipiendas esse hic atras uestes,

quando illi ibi indumenta alba iam sumpserint, occasionem dandam

non esse gentilibus, ut nos merito ac iure reprehendant,

quod quos uiuere aput Deum dicimus ut extinctos et perditos

lugeamus et fidem quam sermone et uoce depromimus cordis et

pectoris testimonio non probemus. spei nostrae et fidei

praeuaricatores sumus, si simulata, si ficta, si fucata uidentur esse

quae dicimus. nihil prodest uerbis praeferre uirtutem et factis

destruere ueritatem.

Section 21

Inprobat denique apostolus Paulus et obiurgat et culpat, si

qui contristentur excessu suorum. nolumus, inquit, ignorare uos, fratres, de dormientibus, ne contristemini sicut

et ceteri qui non habent spem. si enim credimus

quia Iesus mortuus est et resurrexit, sic et Deus

eos qui dormierunt in Iesu adducet cum eo. eos contristari

dicit in excessu suorum qui spem non habent. qui autem

spe uiuimus et in Deum credimus et Christum passum esse pro

nobis et resurrexisse confidimus in Christo manentes et per ipsum

adque in ipso resurgentes quid aut ipsi recedere istinc de saeculo

nolumus aut nostros recedentes quasi perditos lugemus et

dolemus? ipso Christo Domino et Deo nostro monente et dicente:

ego sum resurrectio. qui credit in me, licet moriatur,

uiuet et omnis qui uiuit et credit in me non

morietur in aeternum. si in Christo credimus, fidem uerbis

et promissis eius habeamus: ut non morituri in aeternum ad

Christum, cum quo et uicturi et regnaturi semper sumus, laeta

securitate ueniamus.

Section 22

Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur

nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire.

non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso ad

aeterna transgressus. quis non ad meliora festinet ? quis non

mutari et reformari ad Christi speciem et ad caelestis gratiae dignitatem

citius exoptet? Paulo apostolo praedicante, nostra autem

conuersatio, inquit, in caelis est, unde et Dominum

expectamus Iesum Christum qui transformabit corpus

humilitatis nostrae conformatum corpori claritatis

suae. tales nos futuros et Christus Dominus pollicetur,

quando ut cum illo simus et cum illo in aeternis sedibus adque

in regnis caelestibus gaudeamus patrem pro nobis precatur

dicens: pater, quos mihi dedisti uolo ut ubi ego sum

et ipsi sint mecum et uideant claritatem quam

mihi dedisti priusquam mundus fieret. uenturus ad

Christi sedem, ad regnorum caelestium claritatem lugere non

debet et plangere sed potius secundum pollicitationem Domini,

secundum fidem ueri in profectione hac sua et translatione

gaudere.

Section 23

Sic denique inuenimus et Enoch translatum esse qui Deo placuit,

sicut in Genesi testatur et loquitur scriptura diuina: et

placuit Enoch Deo et non est inuentus postmodum,

quia Deus illum transtulit. hoc fuit placuisse in conspectu

Dei de hoc contagio saeculi meruisse transferri. sed et per

Salomonem docet Spiritus sanctus eos qui Deo placeant maturius

istinc eximi et citius liberari, ne dum in isto mundo diutius inmorantur

mundi contactibus polluantur: raptus est [inquit]

ne malitia mutaret intellectum illius. placita enim

erat Deo anima eius. propter hoc properauit educere

eum de media iniquitate. sic et in psalmis ad Deum

properat spiritali fide Deo suo anima deuota, sicut scriptum est:

quam dilectissimae habitationes tuae, Deus uirtutum.

desiderat et properat anima mea ad atria Dei.

Section 24

Eius est in mundo diu uelle remanere quem mundus oblectat,

quem saeculum blandiens adque decipiens inlecebris terrenae uoluptatis

inuitat. porro cum mundus oderit christianum, quid

amas eum qui te odit et non magis sequeris Christum qui te et

redemit et diligit? Iohannes in epistula sua clamat et loquitur

et ne carnalia desideria sectantes mundum diligamus hortatur.

nolite, inquit, diligere mundum neque ea quae in

mundo sunt. si qui dilexerit mundum, non est caritas

patris in illo: quia omne quod in mundo est

concupiscentia carnis est et concupiscentia oculorum

et ambitio saeculi quae non est a patre sed ex

concupiscentia mundi. et mundus transibit et concupiscentia

eius: qui autem fecerit uoluntatem Dei

manet in aeternum, quomodo et Deus manet in

aeternum. potius, fratres dilectissimi, mente integra, fide

firma, uirtute robusta parati ad omnem uoluntatem Dei simus,

pauore mortis exclusi immortalitatem quae sequitur cogitemus.

hoc nos ostendamus esse quod credimus, ut nec carorum lugeamus

excidium et cum arcessitionis propriae dies uenerit incunctanter

et libenter ad Dominum ipso uocante ueniamus.

Section 25

Quod cum semper faciendum fuerit Dei semis, nunc fieri multo

magis debet corruente iam mundo et malorum infestantium turbinibus

obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus

inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc

uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent,

tecta desuper tremerent, domus iam fatigata, iam lassa

aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne

omni celeritate migrares? si nauigante te turbida et procellosa

tempestas fluctibus uiolentius excitatis praenuntiaret futura naufragia,

nonne portum uelocius peteres? mundus ecce nutat et

labitur et ruinam sui non iam senectute rerum sed fine testatur:

et tu non Deo gratias agis, non tibi gratularis quod exitu maturiore

subtractus ruinis et naufragiis et plagis imminentibus

exuaris ?

Section 26

Considerandum est, fratres dilectissimi, et identidem cogitandum

renuntiasse nos mundo et tamquam hospites et peregrinos

hic interim degere. amplectamur diem qui adsignat singulos domicilio

suo, qui nos istinc ereptos et laqueis saecularibus exsolutos

paradiso restituit et regno. quis non peregre constitutus

properet in patriam regredi? quis non ad suos nauigare festinans

uentum prosperum cupidius optet, ut uelociter caros liceat amplecti?

patriam nos nostram paradisum conputamus, parentes

patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus,

ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus?

magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum,

filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate

secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum

et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune

laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine

timore moriendi et cum aeternitate uiuendi quam summa et perpetua

felicitas! illic apostolorum gloriosus chorus, illic

prophetarum exultantium numerus, illic martyrum innumerabilis populus

ob certaminis et passionis gloriam et uictoriam coronatus,

triumphantes uirgines quae concupiscentiam carnis et corporis

continentiae robore subegerunt, remunerati misericordes qui alimentis

et largitionibus pauperum iustitiae opera fecerunt, qui

dominica praecepta seruantes ad caelestes thesauros terrena patrimonia

transtulerunt. ad hos, fratres dilectissimi, auida cupiditate

properemus, ut cum his cito esse, ut cito ad Christum uenire contingat

optemus. hanc cogitationem nostram Deus uideat, hoc

propositum mentis et fidei Christus aspiciat daturus eis caritatis

suae ampliora praemia quorum circa se fuerint desideria maiora.

Keyboard shortcuts

Search or jump to a reference
K
Previous / next chapter
Previous / next verse
kj
Favorite selected verse
f
Cycle selected verse highlight
h
Note on selected verse
n
Copy selected verse link
y
Open word study for selected verse
w
Open book picker
g
Switch translation
t
Toggle study panel
s
Desk Guide / Word / My
123
Close panels and menus
Esc
This sheet
?