Exhortation to Martyrdom

Section pr

Section 1

QVOD IDOLA DII NON SINT ET QVOD NEC ELEMENTA VICE DEORVM COLENDA SINT.

In psalmo CXXXIIII: idola gentium argentum et

aurum, opus manuum hominum. os habent et non locuntur,

oculos habent et non uident, aures habent et

non audiunt: neque enim est spiritus in ore eorum.

similes sint illis omnes qui faciunt ea. item in Sapientia

Salomonis: omnia idola nationum aestimauerunt deos,

quibus neque oculorum uisus est ad uidendum neque

nares ad percipiendum spiritum neque aures

ad audiendum nec digiti in manibus ad tractandum,

sed et pedes eorum pigri ad ambulandum. homo

enim fecit illos et qui spiritum mutuatus est is

finxit illos. nemo autem sibi similem homo poterit

deum fingere: cum sit enim mortalis, mortuum fingit

manibus iniquis. melior est autem ipse his quos

colit, quoniam ipse quidem uixit, illi numquam.

item in Exodo: non facies tibi idolum nec cuiusquam

similitudinem. item aput Salomonem [de elementis]: neque

opera adtendentes agnouerunt quis esset artifex,

sed aut ignem aut spiritum aut citatum aerem aut

gyrum stellarum aut nimiam aquam aut solem aut

lunam deos putauerunt: quorum si propter speciem

hoc aestimauerunt, sciant quanto his Dominus sit

speciosior: aut si uirtutes et opera eorum mirati

sunt, intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit

fortia fortior est illis.

Section 2

QVOD DEVS SOLVS COLENDVS SIT.

Sicut scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis

et illi soli seruies. item in Deuteronomio: non erunt

tibi dii alii absque me. item illic: uidetc, uidete quoniam

ego sum, et non est Deus praeter me. ego

interimam et uiuere faciam, percutiam et ego sanabo,

et non est qui eripiat de manibus meis. item in Apocalypsi:

et uidi alium angelum uolantem medio

caelo, habentem euangelium aeternum, ut adnuntiaret

super terram per omnes nationes et tribus et

linguas et populos, dicentem uoce magna: metuite

potius Deum et date illi claritatem, quoniam uenit

hora iudicii eius, et adorate eum qui fecit caelum

et terram et mare et omnia quae in eis sunt. sic et

Dominus in euangelio commemorationem facit primi et secundi

praecepti dicens: audi Israel, Dominus Deus tuus Dominus

unus est, et: diliges Dominum Deum tuum

de toto corde tuo et de tota anima tua et de tota

uirtute tua. hoc primum et secundum simile huic:

diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus

praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum:

haec est autem uita aeterna ut cognoscant te

solum et uerum Deum et quem misisti Iesum

Christum.

Section 3

QVAE COMMINATIO DEI SIT ADVERSVS EOS QVI IDOLIS SACRIFICANT.

In Exodo: sacrificans diis eradicabitur, nisi Domino

soli. item in Deuteronomio: sacrificauerunt daemoniis

et non Deo. item aput Esaiam: adorauerunt

eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est

homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis. et

iterum: illis fudistis libamina et illis inposuistis

sacrificia. super haec non indignabor? dicit

Dominus. item aput Hieremiam: nolite ambulare post deos

alienos ut seruiatis eis, et ne adoraueritis eos et

ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad

disperdendos uos. item in Apocalypsi: si quis adorat

bestiam et imaginem eius et accipit notam in fronte

sua et in manu, bibet et ipse de uino irae Deimixto

in poculo irae eius et punietur igne et sulphure

sub oculis sanctorum angelorum et sub oculis agni.

et fumus de tormentis eorum in saecula saeculorum

ascendet: nec habebunt requiem die et nocte quicumque

adorant bestiam et imaginem eius.

Section 4

NON FACILE IGNOSCERE DEVM IDOLOLATRIS.

Moyses in Exodo pro populo rogat nec impetrat: precor,

ait, Domine, deliquit populus hic delictum grande,

fecerunt sibi deos aureos et argenteos. et nunc si

dimittis eis delictum, dimitte: sin autem, dele me

de libro quem scripsisti. et dixit Dominus ad Moysen:

si qui deliquit ante me, deleam eum de libro

meo. item cum Hieremias pro populo deprecaretur, Dominus

ad eum loquitur dicens: et tu noli orare pro populo hoc

et noli postulare pro ipsis in prece et oratione, quia

non exaudiam in tempore quo inuocabunt me, in

tempore adflictionis suae. Ezechiel quoque hanc eandem

denuntiat indignationem Dei eis qui in Deum delinquunt, et

fuit, inquit, uerbum Domini ad me dicens: fili ho.

minis, terra quaecumque peccauerit mihi ut delinquat

delictum, extendam manum meam super eam

et obteram ątabilimentum panis et inmittam in eam

famem et auferam de ea hominem et pecora. et si

fuerint tres uiri hi in medio eius Noe et Danihel

et Iob, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli

salui erunt. item in Regnorum. I.: si delinquendo uir

peccet aduersus uirum, orabunt pro eo Dominum:

si autem in Deum peccet homo, quis orabit pro eo?

Section 5

QVOD SIC IDOLOLATRIAE INDIGNETVR DEVS VT PRAECEPERIT ETIAM EOS INTERFICI QVI SACRIFICARE ET SERVIRE IDOLIS SVASERINT.

In Deuteronomio: quodsi rogauerit te frater tuus aut

filius tuus aut filia tua aut uxor tua quae est in

sinu tuo aut amicus tuus qui aequalis est animae

tuae latenter dicens \'eamus et seruiamus diis aliis,

diis gentium, non consenties ei et non exaudies

eum et non parcet oculus tuus super eum et non

celabiseum, adnuntians adnuntiabis de illo. manus

tua erit super eum in primis interficere eum et manus

omnis populi postremo: et lapidabunt eum, et

morietur, quoniam quaesiuit auertere te a Domino

Deo tuo. et iterum loquitur Dominus et dicit nec ciuitati parcendum,

etiamsi uniuersa consenserit ad idololatriam: aut si

audieris in una ex ciuitatibus quas Dominus Deus

tuus dabit tibi inha bitare te illic dicentes (eamus et

seruiamus us diis aliis quos non nostis, interficiens

necabis omnes qui sunt in ciuitate caede gladii et

incendes ciuitatem igni, et erit sine habitaculo in

aeternum. non reaedificabitur etiam nunc, ut

auertatur Dominus ab indignatione irae suae. et dabit

tibi misericordiam et miserebitur tui et multiplicabit

te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris

praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor

Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat.

quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et

idola spernenda haec praecepta seruata sunt, quanto magis post

aduentum Christi seruanda sunt, quando ille ueniens non uerbis

nos hortatus sit sed et factis, post omnes iniurias et contumelias

passus quoque et crucifixus, ut nos pati et mori exemplo suo doceret,

ut nulla sit homini excusatio pro se non patienti, cum.

passus sit ille pro nobis, et cum ille passus sit pro alienis peccatis,

multo magis pro peccatis suis pati unumquemque debere.

et ideo comminatur in euangelio et dicit: quicumque confessus

fuerit me coram hominibus, et ego confitebor

eum coram patre meo qui est in caelis. qui

autem me negauerit coram hominibus, et ego negabo

eum coram patre meo qui est in caelis. item

apostolus Paulus, si enim commorimur, inquit, et conuiuemus:

si toleramus, et conregnabimus: si negamus,

et ipse negabit nos. item Iohannes: qui negat

filium neque patrem habet: qui confitetur filium

et filium et patrem habet. unde nos ad contemptum mortis

hortatur Dominus et corroborat dicens: nolite, timere eos

qui occidunt corpus, animam autem non possunt

occidere. magis autem metuite eum qui potest et

animam et corpus occidere in gehenna. et iterum: qui

amat animam suam perdet illam, et qui odit animam

suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit

illam.

Section 6

QVOD REDEMPTI ET VIVIFICATI CHRISTI SANGVINE NIHIL CHRISTO PRAEPONERE DEBEAMVS.

In euangelio Dominus loquitur et dicit: qui diligit patrem

aut matrem super me non est me dignus, et

qui diligit filium aut filiam super me non est me

dignus, et qui non accipit crucem suam et sequitur

me non est meus discipulus. sicut in Deuteronomio scriptum

est: qui dicunt patri et matri cnon noui te\' et

filios suos non agnouerunt, hi custodierunt prae

cepta tua et testamentum tuum seruauerunt. item

apostolus Paulus, quis nos, inquit, separabit a caritate

Christi, pressura an angustia an persecutio an fames

an nuditas an periculum an gladius? sicut scriptum

est: quia propter te occidimur tota die, aestimati

sumus ut oues uictimae. sed in his omnibus

superamus pro eo qui dilexit nos. et iterum: non estis

uestri: empti enim estis [pretio] magno. clarificate

et portate Deum in corpore uestro. et iterum: pro

omnibus mortuus est, ut et qui uiuunt iam non sibi

uiuant sed illi qui pro eis mortuus est et resurrexit.

Section 7

EREPTOS DE FAUCIBVS DIABOLI ET DE LAQVEIS SAECVLI LIBERATOS NON DEBERE DENVO AD SAECVLVM REVERTI NE PERDANT QVOD EVASERINT.

In Exodo Iudaicus populus ad umbram nostri et imaginem

praefiguratus, cum Deo tutore et uindice euasisset Pharaonis

adque Aegypti id est diaboli et saeculi durissimam seruitutem,

circa Deum perfidus et ingratus et aduersum Moysen mussitat

respiciens solitudinis et laboris incommoda et non intellegens

libertatis ac salutis beneficia diuina, et reuerti quaerit ad Aegypti

hoc est ad saeculi seruitudinem, unde fuerat exutus, cum magis

fidere in Deum deberet et credere, quoniam qui a diabolo et saeculo

liberat populum suum protegit liberatum. quid hoc nobis,

inquiunt, fecisti eiciendo nos de Aegypto? melius

erat nobis seruire Aegyptiis quam obire in solitudine

hac. et dixit Moyses ad populum: fidite

state et cernite salutem quae a Domino est, quam

nobis faciet hodie. Dominus pro uobis pugnabit et

uos tacebitis. quod nos admonens in euangelio suo Dominus

ne ad diabolum rursum et ad saeculum quibus renuntiauimus et

unde euasimus reuertamur dicit: nemo retro ad tendens

et ponens manum suam super aratrum aptus est

regno Dei. et iterum: et qui in agro est non reuertatur

retro. memores estote uxoris Loth. ac ne quis

aliqua uel cupiditate rerum uel suorum dulcedine retardetur

quominus Christum sequatur, addidit et dicit: qui non renuntiat

omnibus quae sunt eius, non potest discipulus

meus esse.

Section 8

INSISTENDVM ESSE ET PERSEVERANDVM IN FIDE ET VIRTVTE ET CAELESTIS AC SPIRITALIS GRATIAE CONSVMMATIONE VT AD PALMAM ET AD CORONAM POSSIT PERVENIRI.

In Paralipomenon: Dominus uobiscum est, quamdiu

estis uos cum ipso. si autem dereliqueritis eum,

derelinquet uos. item aput Ezechiel: iustitia iusti non

liberabit eum in quacumque die exerrauerit. item in

euangelio Dominus loquitur et dicit: qui perseuerauerit

usque in finem hic saluus erit. et iterum: si permanseritis

in uerbo meo, uere discipuli mei estis et

cognoscetis ueritatem et ueritas liberabit uos. praemonens

quoque nos paratos semper esse debere et expeditos in

procinctu firmiter stare adiecit et dicit: sint lumbi uestri

accincti et lucernae ardentes et uos similes hominibus

expectantibus dominum suum, quando ueniat

a nuptiis, ut cum uenerit et pulsauerit aperiant ei.

felices serui illi quos adueniens dominus inuenerit

uigilantes. item beatus apostolus Paulus, ut fides nostra proficiat

et crescat et ad summum perueniat, hortatur et dicit: nescitis

quia qui in stadio currunt omnes quidem

currunt, unus tamen accipit palmam? sic currite ut

occupetis: et illi quidem ut corruptibilem coronam

accipiant, uos autem incorruptam. et iterum: nemo

militans Deo obligat se negotiis saecularibus, ut

possit placere ei qui se probauit. sed et si certauerit

quis, non coronabitur, nisi legitime pugnauerit. et

iterum: oro ergo uos, fratres, per misericordiam Dei

ut constituatis corpora uestra hostiam uiuam, sanctam,

placentem Deo: nec configuremini saeculo

huic, sed transformemini in renouatione sensus ad probandum quae sit uoluntas Dei bona et placens

et perfecta. et iterum: sumus filii Dei: si autem filii,

et heredes, coheredes autem Christi, siquidem conpatimur,

ut et conmagnificemur. et in Apocalypsi

eadem loquitur diuinae praedicationis hortatio dicens: tene

quod habes, ne alius accipiat coronam tuam. quod

exemplum perseuerandi et permanendi designatur in Exodo, ubi

Moyses ad superandum Amalech qui figuram portabat diaboli in

signo et sacramento crucis adleuabat supinas manus, nec uincere

aduersarium potuit, nisi postquam stabilis et in signo adleuatis

iugiter manibus perseuerauit. et factum est, inquit, cum

leuabat* manus Moyses, praeualebat Israel: ubi

autem submiserat manus, inualescebat Amalech.

et accepto lapide subposuerunt sub eo, et sedebat

super eum. et Aaron et Ur sustinebant manus eius

hinc et inde: et factae sunt manus Moysi stabiles

usque in occasum solis. et fugauit Iesus Amalech

et omnem populum eius. et dixit Dominus ad Moysen:

scribe hoc, ut sit memoriale in libro, et da in aures

Iesu, quoniam deletione deleam memoriam Amalech

de sub caelo.

Section 9

AD HOC PRESSVRAS ET PERSECVTIONES FIERI VT PROBEMVR.

In Deuteronomio: Temptat Dominus Deus uester uos

ut sciat si diligitis Dominum Deum uestrum ex

toto corde uestro et ex tota anima uestra et ex tota

uirtute uestra. et iterum aput Salomonem: uasa figuli

probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis.

Paulus quoque paria testatur ac loquitur dicens: gloriamur

in spe claritatis Dei. non solum autem sed et

gloriamur in pressuris scientes quoniam pressura

tolerantiam operatur, tolerantia autem probationem,

probatio autem spem: spes autem non confundit,

quia dilectio Dei infusa est cordibus nostris

per Spiritum sanctum qui datus est nobis. et Petrus

in epistula sua ponit et dicit: carissimi, nolite mirari ardorem

accidentem uobis qui ad temptationem uestram

fit, nec excidatis, tamquam nouum uobis

contingat. sed quotienscumque communicatis Christi

passionibus, per omnia gaudete, ut et in reuelatione

facta claritatis eius gaudentes exultetis. si

inproperatur uobis in nomine Christi, beati estis,

quia maiestatis et uirtutis Domini nomen in uobis

requiescit, quod quidem secundum illos blasphematur,

secundum nos autem honoratur.

Section 10

TIMENDAS NON ESSE INIVRIAS ET POENAS PERSECVTIONVM QVIA MAIOR SIT DOMINVS AD PROTEGENDVM QVAM DIABOLVS AD INPVGNANDVM.

Iohannes in epistula sua probat dicens: maior est qui in

uobis est quam qui in isto mundo. item in psalmo CXVII:

non metuam quid mihi faciat homo: Dominus mihi

auxiliator est. et iterum: isti in curribus et isti in

equis, nos uero in nomine Dei nostri magnificabimur.

illi copulati sunt pedes et ceciderunt, nos

autem exsurreximus et erecti sumus. et adhuc fortius

docens et ostendens Spiritus sanctus castra diaboli non timenda

et si bellum nobis hostis indixerit, in ipso magis bello spem

nostram consistere et congressionem illam iustorum ad diuinae

sedis et salutis aeternae praemium peruenire in psalmo XXVI

ponit et dicit: si directa fuerint in me castra, non timebit

cor meum: et si exsurrexerit super me bellum,

in illud ego spero. unum petii a Domino, hoc exquiram,

ut habitem in domo Domini per omnes dies

uitae meae. item in Exodo declarat scriptura diuina pressuris

multiplicari nos potius et augeri dicens: quantoque eos

deprimebant, tanto plures fiebant et inualescebant

magis. et in Apocalypsi protectio diuina promittitur in passionibus

nostris. nihil, inquit, eorum timeas quae passurus

es. nec alius securitatem nobis et protectionem pollicetur

quam qui et per Esaiam prophetam loquitur dicens: noli timere,

quia te redemi et uocaui te nomine tuo: meus

es tu. et si transieris per aquam, tecum sum et flumina

te non inundabunt. et si transieris per ignem,

non conbureris, flamma te non conburet, quoniam

ego Dominus Deus tuus sanctus Israel qui te saluum

facio. qui et in euangelio promittit auxilium diuinum Dei

seruis in persecutionibus non defuturum dicens: cum autem

uos tradiderint, nolite cogitare quomodo aut quid

loquamini. dabitur enim uobis in illa hora quid loquamini.

non enim uos estis qui loquimini, sed spiritus

patris uestri qui loquitur in uobis. et iterum:

ponite in cordibus uestris non praemeditari excusare.

ego enim dabo uobis os et sapientiam, cui non

possint resistere [aduersarii uestri]. sicut in Exodo ad

Moysen cunctantem et ad populum ire trepidantem [Deus] loquitur

dicens: quis dedit os homini et quis fecit mogilalum

et surdum et uidentem et caecum? nonne ego Dominus

Deus? et nunc perge, et ego aperiam os tuum

et instruam te quid loquaris. nec difficile est Deo aperire

os hominis deuoti sibi et confessori suo inspirare constantiam

et fiduciam loquendi qui in Numeris aduersus Balaam prophetam

etiam asinam fecerit loqui. quare in persecutionibus nemo cogitet

quod periculum diabolus inportet, sed immo consideret quod

auxilium Deus praestet, nec mentem labefactet humana infestatio,

sed corroboret fidem diuina protectio, quando unusquisque

secundum dominica promissa et fidei suae merita tantum

accipiat de Dei ope quantum se credat accipere, nec sit quod

omnipotens praestare non possit, nisi si accipientis fides caduca

defecerit.

Section 11

ANTE PRAEDICTVM ESSE QVOD NOS MVNDVS ODIO HABITVRVS ESSET ET QVOD PERSECVTIONES ADVERSVM NOS EXCITARET ET QVOD NIHIL NOVVM CHRISTIANIS ACCIDAT, QVANDO AB INITIO MVNDI BONI LABORAVERINT ET OPPRESSI ADQVE OCCISI SINT IVSTI AB INIVSTIS.

Dominus in euangelio praemonet et praenuntiat dicens: si

mundus uos odit, scitote quoniam me primo odit.

si de mundo essetis, mundus quod suum esset amaret:

sed quia de mundo non estis et ego elegi uos

de mundo, propterea odit uos mundus. mementote

sermonem quem dixi uobis: cnon est seruus maior

domino suo.\' si me persecuti sunt, et uos persequentur.

et iterum: ueniet hora, ut omnis qui uos occiderit

putet se officium Deo facere: sed hoc facient,

quoniam non cognouerunt patrem neque me. haec

autem locutus sum uobis, ut cum uenerit hora

eorum memores sitis, quia ego dixi uobis. et iterum:

amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et

plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes

eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. et

iterum: haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis,

in saeculo autem pressuram: sed fidite quoniam

ego uici mundum. et cum a discipulis suis interrogaretur

de signo aduentus sui et consummationis mundi, respondit

et dixit: cauete ne qui uos fallat. multi enim uenient

in nomine meo dicentes cego sum Christus\' et

multos fallent. incipietis autem audire bella et

auditus bellorum. uidete, nolite tumultuari: oportet

enim fieri: sed nondum est finis. exurget autem

gens super gentem et regnum super regnum, et erunt

fames et terrae motus et pestilentiae per singula

loca. omnia autem ista initia parturitionum sunt.

tunc tradent uos in pressuram et interficient uos,

et eritis odibiles omnibus gentibus propter nomen

meum. et tunc scandalizabuntur multi et inuicem

tradent et odient inuicem. et multi pseudoprophetae

exurgent et seducent multos, et eo quod facinus

abundet refrigescet caritas multorum. qui autem

tolerauerit usque ad finem hic saluus erit. et praedicabitur

euangelium istud regni per totum orbem

terrae in testimonium omnibus gentibus, et tunc

ueniet finis. cum ergo uideritis abominationem uastationis

quae dicta est per Danielem prophetam

stantem in loco sancto–qui legit intellegat – tunc

qui in Iudaea sunt fugiant in montes, et qui in tecto

est non descendat tollere quicquam de domo, et qui

in agro est non conuertatur retro auferre\'uestimentum

suum. uae autem praegnantibus et

nutricantibus in illis diebus. adorate ne fiat fuga uestra

hieme neque sabbato. erit enim tunc pressura magna

qualis non est facta ab initio mundi usque nunc,

sed neque fiet: et nisi breuiati fuissent dies illi,

non liberaretur omnis caro: propter electos autem

breuiabuntur illi dies. tunc si qui dixerit uobis

Cecce hic Christus\' aut ecce illic*, nolite credere.

surgent enim pseudochristi et pseudoprophetae et

dabunt signa magna et portenta ad errorem faciendum,

si fieri potest, et electis. uos autem cauete.

ecce praedixi uobis omnia. si ergo dixerint uobis

Cecce in solitudine est\\ nolite exire, ecce in cubiculis\\

nolite credere. sicut enim coruscatio quae exit

ab oriente et apparet usque ad occidentem, ita erit

et aduentus filii hominis. ubi fuerit cadauer, illuc

congregabuntur aquilae. continuo autem post pressuram

dierum illorum sol tenebricabit et luna non

dabit lumen suum et stellae cadent de caelo et uirtutes

caelorum commouebuntur. et tunc apparebit signum

filii hominis in caelo, et lamentabunt se omnes

tribus terrae et uidebunt filium hominis uenientem

in nubibus caeli cum uirtute magna et claritate. et

mittet angelos suos cum tuba magna. et colligent

electos eius a quattuor uentis, a summis caelorum

usque ad summitates eorum.

Nec noua aut repentina haec sunt quae nunc accidunt christianis,

cum boni semper et iusti Deo innocentiae lege ac uerae religionis

timore deuoti per pressuras et iniurias et graues ac

multiformes infestantium poenas angusti itineris difficultate gradiantur.

sic in origine statim mundi Abel iustus a fratre primus occiditur

et Iacob fugatur et Ioseph uenundatur et Dauid misericordem

Saul rex persequitur et Heliam maiestatem Dei constanter

ac fortiter adserentem rex Achab opprimere conatur. Zacharias

sacerdos interficitur in medio templi et altaris, ut illic hostia

ipse fiat, ubi Deo hostias immolabat. tot denique martyria iustorum

saepe celebrata, tot edita in posterum fidei et uirtutis

exempla. tres pueri, Ananias, Azarias, Misahel, aetate conpares,

dilectione concordes, fide stabiles, uirtute constantes,

flammis ac poenis urguentibus fortiores soli se Deo seruire, solum

nosse, solum colere proclamant dicentes: Nabuchodonosor

rex, non opus est nobis de hoc uerbo respondere tibi.

est enim Deus cui nos seruimus potens eripere nos

de camino ignis ardentis: et de manibus tuis, rex,

liberabit nos. et si non, notum sit tibi quia diis

tuis non seruimus et imaginem auream quam statuisti

non adoramus. et Daniel Deo deuotus et sancto Spiritu

plenus exclamat et dicit: nihil colo ego nisi Dominum

Deum meum qui condidit caelum et terram. Tobias

quoque sub regali licet ac tyrannica seruitute, sensu tamen ac

spiritu liber confessionem suam Deo seruat et uirtutem maiestatemque

diuinam sublimiter praedicat dicens: ego in terra

captiuitatis meae confiteor illi et ostendo uirtutem

eius in natione peccatrice.

Quid uero in Machabaeis septem fratres et natalium pariter et

uirtutum sorte consimiles septenarium numerum sacramento perfectae

consummationis implentes? sic septem fratres martyrio

cohaerentes, ut primi in dispositione diuina septem dies annorum

septem milia continentes, ut septem spiritus et angeli septem

qui adsistunt et conuersantur ante faciem Dei et lucerna septiformis

in tabernaculo martyrii et in Apocalypsi septem candelabra

aurea et aput Salomonem columnae septem, super quas

aedificat domum sapientia, ita et istic septem fratrum numerus

ecclesias septem numeri sui quantitate conplexus, secundum quod

in primo Regnorum legimus sterilem septem peperisse. et aput

Esaiam septem mulieres unum hominem adprehendunt, cuius

inuocari super se nomen exposcunt. et apostolus Paulus qui huius numeri legitimi et certi meminit ad septem ecclesias scribit. et

in Apocalypsi Dominus mandata sua diuina et praecepta caelestia

ad septem ecclesias et earum angelos dirigit. qui nunc istic numerus

in fratribus inuenitur, ut consummatio legitima conpleatur.

cum septem liberis plane copulatur et mater origo et radix

quae ecclesias septem postmodum peperit, ipsa prima et una

super petram Domini uoce fundata. nec uacat quod in passionibus

sola cum liberis mater est. martyres enim qui se Dei filios

in passione testantur iam non nisi Deo patre censentur, sicut in

euangelio Dominus docet dicens: ne uocaueritis uobis p patrem

super terram. unus est enim pater uester qui

in caelis est.

Quae uero ediderunt confessionum praeconia, quam praeclara,

quam magna documenta fidei praebuerunt! rex Antiochus infestus,

immo in Antiocho antichristus expressus ora martyrum

gloriosa et spiritu confessionis inuicta contagio suillae carnis

maculare quaerebat et cum flagellis grauiter uerberasset ac nihil

promouere potuisset, sartagines iussit igniri: quibus ignitis et

accensis eum qui primus locutus fuerat et magis regem uirtutis

et fidei constantia prouocauerat admoueri praecepit et frigi producta

et exsecta prius lingua quae confessa Deum fuerat: quod

martyri gloriosius contigit. lingua enim confessa nomen Dei

prior ad Deum debuit ipsa proficisci. post in secundo excogitatis

acrioribus poenis, antequam cetera membra torqueret, cutem

capiti cum capillis detraxit, odio scilicet certe eo : nam cum caput

uiri Christus sit et caput Christi Deus, qui caput laniabat

martyre Deum et Christum persequebatur in capite. at ille in

martyrio suo fidens et resurrectionis sibi praemium de Dei remuneratione

promittens exclamauit et dixit: tu quidem, inpotens,

ex hac praesenti uita nos perdis: sed mundi

rex defunctos nos pro suis legibus in aeternam

uitae resurrectionem suscitabit. tertius linguam postulatus

cito protulit. nam poenam linguae exsecandae iam didicerat

a fratre contemnere. manus quoque amputandas constanter extendit

multum beatus genere isto supplicii, cui contigit extensis

ad poenam manibus passionis dominicae instar imitari. nec non

et quartus pari uirtute tormenta contemnens et ad retundendum

regem caelesti uoce respondens exclamauit et dixit: potius est

ab hominibus morti datos expectare spem a Deo

iterum ab eo suscitatos. tibi enim resurrectio ad

uitam non erit. quintus praeter quod carnificinam regis et

duros uariosque cruciatus fidei uigore calcabat, ad praescientiam

quoque et notitiam futurorum spiritu diuinitatis animatus prophetauit

regi indignationem Dei et ultionem uelociter secuturam.

potestatem, inquit, inter homines habens, cum sis

corruptibilis, facis quod uis. noli autem putare

genus nostrum a Deo derelictum esse. sustine et

uide magna potestas eius qualiter te et semen tuum

torquebit. quale illud leuamentum fuit martyri, quam magnum,

quam grande solacium in cruciatibus suis non tormenta propria cogitare sed tortoris sui supplicia praedicare! in sexto

uero non uirtus sola sed et humilitas praedicanda est, nihil sibi

martyrem uindicasse nec confessionis suae honorem superbis uocibus

uentilasse, peccatis potius suis adscripsisse quod persecutionem

a rege pateretur, Deo uero dedisse quod postmodum uindicaretur.

docuit esse martyras uerecundos, de ultione fidere et

nihil in passione iactare. noli, inquit, frustra errare. nos

enim propter nosmet ipsos haec patimur peccantes

in Deum nostrum. tu autem ne te existimes inpunitum

futurum adgressus pugnare cum Deo. admirabilis

quoque mater quae nec sexus infirmitate fracta nec multiplici

orbitate commota morientes liberos spectauit libenter nec poenas

illas pignerum sed glorias computauit. tam grande martyrium

Deo praebens uirtute oculorum suorum quam praebuerant filii

eius tormentis et passione membrorum. cum sex punitis et occisis

superesset unus ex fratribus, cui rex diuitias et potentatus et

multa pollicebatur ut crudelitas eius ac feritas uel unius subacti

solacio foueretur, et peteret ut ad filium deiciendum secum deprecaretur

et mater, deprecata est illa, sed ut decebat martyrum

matrem, ut decebat legis et Dei memorem, ut decebat filios suos

non delicate sed fortiter diligentem. deprecata est enim, sed ut

Deum confiteretur. deprecata est ne a fratribus suis frater in

consortio laudis et gloriae separaretur, tunc se septem filiorum

conputans matrem, si sibi contingeret filios septem Deo potius

peperisse, non saeculo. armans itaque eum et corroborans et feliciore

tunc partu filium generans, fili, inquit, miserere mei

quae te in utero mensibus decem portaui et lac

triennio dedi et alui et in aetatem istam produxi.

oro, fili, aspicias in caelum et terram et omnibus

quae in eis sunt aspectis intellegas quia ex nihilo

fecit illa Deus et hominum genus ita fit. nec timeas

carnificem istum, sed dignus fratribus effectus excipias

mortem, ut in illa miseratione cum fratribus

te recipiam. magna laus matris in exhortatione uirtutis, sed

maior in Dei timore et in fidei ueritate, quod nihil sibi aut filio

de sex martyrum honore promisit nec fratrum precem profuturam

credidit ad negantis salutem, persuasit potius participem passionis

fieri, ut in iudicii die posset cum fratribus inueniri. post

haec liberis suis commoritur et mater: neque enim iam aliud

decebat quam ut quae martyras et pepererat et effecerat in consortio

illis gloriae iungeretur et quos ad Deum praemiserat ipsa

quoque sequeretur.

Ac ne qui uel libelli uel alicuius rei oblata sibi occasione qua

fallat amplectatur decipientium malum munus, nec Eleazar tacendus

est. qui cum sibi a ministris regis offerretur facultas, ut accepta

carne qua liceret ei uesci ad circumueniendum regem

simularet se illa edere quae de sacrificiis adque inlicitis cibis ingerebantur,

consentire ad hanc fallaciam noluit dicens nec aetati

suae nec nobilitati conuenire id fingere, quo ceteri

scandalizarentur et in errorem inducerentur existimantes Eleazarum nonaginta

annos natum ad alienigenarum morem relicta et prodita Dei lege

transisse, nec tanti esse lucrari breuia uitae tormenta, ut offenso

Deo incurreret aeterna supplicia. adque ille excruciatus diu et in

extremo iam constitutus, cum inter uerbera et tormenta moreretur,

ingemescens ait: Domine, qui sanctam habes scientiam,

manifestum est quia cum possim morte liberari

durissimos dolores corporis tolero flagellis

uapulans, animo autem propter ipsius metum libenter

haec patior. sincera prorsus fides et uirtus integra ac

satis pura non regem Antiochum cogitasse sed Deum iudicem et

scisse proficere sibi ad salutem non posse, si hominem derideret

ac falleret, quando Deus qui conscientiae nostrae iudex est et

solus timendus nec derideri possit omnino nec falli.

Si igitur et nos dicati ac deuoti Deo uiuimus, si supra ipsa

iustorum antiqua et sancta uestigia iter facimus, per eadem documenta

poenarum, per eadem passionum martyria pergamus,

hoc ampliorem gloriam conputantes temporis nostri, quod cum

uetera exempla numerentur, exuberante postmodum copia uirtutis

ac fidei numerari non possunt martyres christiani testante

Apocalypsi et dicente: post haec uidi turbam multam

quam dinumerare nemo poterat ex omni gente et

ex omni tribu et populo et lingua stantes in conspectu

throni et agni: et erant amicti stolas albas

et palmae fuerunt in manibus eorum et magno clamore

dicebant: salus Deo nostro sedenti super thronum

et agno. et respondens unus ex senioribus dicit

mihi: qui amicti sunt stolas albas qui sunt et

unde uenerunt? et dixi ei: Domine, tu scis. et ait

mihi: hi sunt qui uenerunt ex magna tribulatione

et lauerunt stolas suas et candidas eas fecerunt

in sanguine agni. propter hoc sunt in conspectu honoris

Dei [et seruiunt ei in templo eius]. quodsi tantus

ostenditur et probatur christianorum martyrum populus, nemo

difficile uel arduum putet esse martyrem fieri, quando uideat

martyrum populum non posse numerari.

Section 12

QVAE SPES ET MERCES MANEAT IVSTOS ET MARTVRAS POST CONFLICTATIONES HVIVS TEMPORIS ET PASSIONES.

Per Salomonem Spiritus sanctus ostendit et praecanit dicens:

et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes

eorum inmortalitate plena est: et in paucis uexati

in multis bene disponentur, quoniam Deus temptauit

illos et inuenit illos dignos se. tamquam aurum

in fornace probauit illos et quasi holocaustam hostiam

accepit illos, et in tempore erit respectus

illorum. iudicabunt nationes et dominabuntur populis,

et regnabit dominus eorum in perpetuum.

item aput eundem uindicta nostra describitur et persequentium

nos adque infestantium paenitentia praedicatur. tunc stabunt,

inquit, iusti in magna constantia aduersus eos qui

se angustauerunt et qui abstulerunt labores eorum:

uidentes turbabuntur timore horribili et mirabuntur

in subitatione insperatae salutis dicentes inter

se, paenitentiam habentes et per angustiam spiritus

gementes: (hi sunt quos habuimus aliquando

in risu et in similitudine inproperii. nos insensati

uitam illorum aestimabamus insaniam et finem

illorum sine honore. quomodo conputati sunt inter

filios Dei et inter sanctos sors illorum est? ergo

errauimus a uia ueritatis et iustitiae lumen non

luxit nobis et sol non est ortus nobis. lassati sumus

iniquitatis uia et perditionis et ambulauimus solitudines

difficiles, uiam autem Domini ignorauimus.

quid nobis profuit superbia, aut quid diuitiarum

iactatio contulit nobis? transierunt omnia

ista tamquam umbra. item in psalmo CXV pretium et merces

passionis ostenditur. pretiosa est, inquit, in conspectu

Dei mors iustorum eius. item in psalmo CXXV tristitia

conflictationis et laetitia retributionis exprimitur. qui seminant,

inquit, in lacrimis in gaudio metent. ambulantes

ambulabant et plorabant mittentes semina

sua: uenientes autem uenient in exultatione tollentes

gremia sua. et iterum in psalmo CXVIII: beati inmaculati

in uia, qui ambulant in luce Domini. beati

qui perscrutantur martyria eius, in toto corde inquirunt

eum. item Dominus in euangelio, ultor ipse

persecutionis nostrae et munerator passionis, beati, inquit, qui persecutionem

passi fuerint propter iustitiam, quia

ipsorum est regnum caelorum. et iterum: beati eritis,

cum odio uos habuerint homines et separauerint

uos et expulerint et maledixerint nomini uestro

quasi nequam propter filium hominis. gaudete in

illa die et exultate. ecce enim merces uestra multa

in caelis. et iterum: qui perdit animam suam propter

me hic saluabit illam. nec solos animaduersos et interfectos

diuinae pollicitationis manent praemia, sed etiam si passio fidelibus

desit, fides tamen integra adque inuicta perstiterit et contemptis

ac relictis suis omnibus Christum se sequi christianus

ostenderit, ipse quoque a Christo inter martyras honoratur pollicente

ipso et dicente: nemo est qui relinquat domum

aut agrum aut parentes aut fratres aut uxorem aut

filios propter regnum Dei et non recipiat septies

tantum in isto tempore, in saeculo autem uenturo

uitam aeternam. item in Apocalypsi hoc idem loquitur, et

uidi, inquit, animas occisorum propter nomen Iesu

et sermonem Dei. et cum primo in loco posuisset occisos,

addidit dicens: et quicumque imaginem bestiae non

adorauerunt nec acceperunt inscriptionem in fronte

aut in manu sua. quos uniuersos a se in eodem loco simul

uisos coniungit ac dicit: et uixerunt et regnauerunt cum

Christo. uiuere omnes dicit et regnare cum Christo, non tantum

qui occisi fuerint, sed quique in fidei suae firmitate et Dei

timore perstantes imaginem bestiae non adorauerint neque ad

funesta eius et sacrilega edicta consenserint.

Section 13

PLVS NOS ACCIPERE IN PASSIONIS MEBCEDE QVAM QVOD HIC SVSTINEMVS IN IPSA PASSIONE. \'

Probat beatus apostolus Paulus qui dignatione diuina usque in

tertium caelum adque in paradisum raptus audisse se inenarrabilia

testatur, qui oculata fide legum Christum uidisse se gloriatur,

qui id quod et didicit et uidit maioris conscientiae ueritate

profitetur. non sunt, inquit, condignae passiones

huius temporis ad superuenturam claritudinem quae

reuelabitur in nobis. quis ergo non omnibus modis elaboret

ad claritatem tantam peruenire, ut amicus Dei fiat, ut cum

Christo statim gaudeat, ut post tormenta et supplicia terrena

praemia diuina percipiat? si militibus saecularibus gloriosum

est ut hoste deuicto redeant in patriam triumphantes, quanto

potior et maior est gloria uicto diabolo ad paradisum triumphantem

redire et unde Adam peccator eiectus est illuc, prostrato eo

qui ante deceperat trophaea uictricia reportare, offerre Domino .

acceptissimum munus incorruptam fidem, uirtutem mentis incolumem,

laudem deuotionis inlustrem, comitari eum cum uenire

coeperit uindictam de inimicis recepturus, lateri eius adsistere

cum sederit iudicaturus, coheredem Christi fieri, angelis

coaequari, cum patriarchis, cum apostolis, cum prophetis caelestis

regni possessione laetari. has cogitationes quae persecutio

potest uincere, quae possunt tormenta superare? durat fortis et

stabilis religiosis meditationibus fundata mens et aduersus

omnes diaboli terrores et minas mundi animus inmobilis perstat

quem futurorum fides certa et solida corroborat. cluduntur in

persecutionibus terrae, sed patet caelum: minatur antichristus,

sed Christus tuetur: mors infertur, sed inmortalitas sequitur:

occiso mundus eripitur, sed restituto paradisus exhibetur: uita

temporalis extinguitur, sed aeternitas repraesentatur. quanta est

dignitas et quanta securitas exire hinc laetum, exire inter pressuras

et angustias gloriosum, eludere in momento oculos, quibus

homines uidebantur et mundus, aperire eosdem statim, ut

Deus uideatur et Christus. tam feliciter migrandi quanta uelocitas.

terris repente subtraheris, ut in regnis caelestibus reponaris.

haec oportet mente et cogitatione conplecti, haec die ac

nocte meditari. si talem persecutio inuenerit Dei militem, uinci

non poterit uirtus ad proelium prompta. uel si arcessitio ante

praeuenerit, sine praemio non erit fides quae erat ad martyrium

praeparata: sine damno temporis merces Deo iudice redditur: in

persecutione militia, in pace conscientia coronatur.