On the Advantage of Patience

Section 1

De patientia locuturus, fratres dilectissimi, et utilitates eius

et commoda praedicaturus unde potius incipiam, quam quod

nunc quoque ad audientiam uestram patientiam uideo esse necessariam,

ut nec hoc ipsum quod auditis et discitis sine patientia

facere possitis? tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter

discitur, si patienter quod dicitur audiatur. nec inuenio,

fratres dilectissimi, inter ceteras disciplinae caelestis uias quibus

ad consequenda diuinitus praemia spei ac fidei nostrae secta

dirigitur quid magis sit uel utilius ad uitam uel maius ad gloriam

quam ut qui praeceptis dominicis obsequio timoris ac deuotionis

innitimur patientiam maxime tota obseruatione tueamur.

Section 2

Hanc se sectari philosophi quoque profitentur, sed tam illic

patientia falsa est quam et falsa sapientia est. unde enim uel

sapiens esse uel patiens possit qui nec sapientiam nec patientiam

Dei nouit? quando ipse de his qui sibi sapere in mundo uidentur

moneat et dicat: perdam sapientiam sapientium et

prudentiam prudentium reprobabo, item beatus apostolus

Paulus plenus Spiritu sancto et uocandis formandisque

gentibus missus contestetur et instruat dicens: uidete ne qui

uos depraedetur per philosophiam et inanem fallaciam

secundum traditionem hominum, secundum

elementa mundi et non secundum Christum, quia

in ipso habitat omnis plenitudo diuinitatis. et alio

loco, nemo se, inquit, decipiat. si qui putat sapientem

se esse in uobis, mundo huic stultus fiat ut

fiat sapiens. sapientia enim huius mundi stultitia

est aput Deum. scriptum est enim: reprehendens

sapientes in astutia ipsorum. et iterum: cognouit

Deus cogitationes sapientium quia sunt stultae

quare si sapientia illic uera non est, esse non potest et uera patientia.

nam si patiens ille est qui est humilis et mitis, philosophos

autem nec humiles uidemus esse nec mites sed sibi multum

placentes et hoc ipso quod sibi placeant Deo displicentes,

apparet illic non esse patientiam, ubi sit insolens adfectatae

libertatis audacia et exerti ac seminudi pectoris inuerecunda

iactantia.

Section 3

Nos autem, fratres dilectissimi, qui philosophi non uerbis sed

factis sumus, nec uestitu sapientiam sed ueritate praeferimus,

qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui

non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei

patientiam quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus

praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis.

inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput

sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda

res homini quae Deo cara est: bonum quod amat maiestas

diuina commendat. si dominus nobis et pater Deus est,

sectemur patientiam domini pariter et patris, quia et seruos esse

oportet obsequentes et filios non decet esse degeneres.

Section 4

Qualis uero in Deo et quanta patientia, quod in contumeliam

suae maiestatis et honoris instituta ab hominibus profana templa

et terrena figmenta et sacra sacrilega patientissime sustinens

super bonos et malos aequaliter facit diem nasci et lumen solis

oboriri, et cum imbribus terras rigat, nemo a beneficiis eius excluditur

quominus iustis similiter et iniustis indiscretas pluuias

largiatur. uidemus inseparabili aequalitate patientiae nocentibus

et innoxiis, religiosis et impiis, gratias agentibus et ingratis Dei

nutu tempora obsequi, elementa famulari, spirare uentos, fontes

fluere, grandescere copias messium, fructus mitescere uinearum,

exuberare pomis arbusta, nemora frondescere, prata florere. et

cum crebris immo continuis exacerbetur offensis Deus, indignationem

suam temperat et praestitutum semel retributionis diem

patienter expectat, cumque habeat in potestate uindictam, mauult

diu tenere patientiam sustinens scilicet clementer et differens,

ut si fieri potest multum malitia protracta aliquando mutetur

et homo in errorum et scelerum contagio uolutatus uel sero

ad Deum conuertatur ipso monente et dicente: nolo mortem

morientis, quantum ut reuertatur et uiuat. [et iterum:

reuertimini ad me, dicit Dominus.] et iterum:

reuertimini ad Dominum Deum uestrum, quoniam

misericors et pius est et patiens et multae miserationis

et qui sententiam flectat aduersus malitias

inrogatas. quod beatus apostolus Paulus commemorans et peccatorem

ad paenitentiam reuocans proponit et dicit: an numquid

opulentiam bonitatis eius et sustinentiam et

patientiam contemnis ignorans quoniam patientia

et bonitas Dei ad paenitentiam te adducit? tu

autem secundum duritiam tuam et cor inpaenitens

thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis

iusti iudicii Dei qui reddet unicuique secundum

opera sua. iustum iudicium Dei dixit esse, quia serum est,

quia diu multumque differtur ut homini ad uitam longa Dei patientia

consulatur. tunc repraesentatur poena impio et peccatori,

quando iam non potest paenitentia prodesse peccati.

Section 5

Adque ut plenius intellegere possimus, fratres dilectissimi,

quia patientia Dei res est et quisque lenis patiens et mitis est

Dei patris imitator est, cum in euangelio suo Dominus praecepta

in salutem daret et diuina monita depromens ad perfectum

discipulos erudiret, posuit et dixit: audistis quia dictum

est: diliges proximum tibi et odio habebis inimicum

tibi. ego autem dico uobis: diligite inimicos

uestros et orate pro eis qui uos persecuntur, ut

sitis filii patris uestri qui in caelis est, qui solem

suum oriri facit super bonos et malos et pluit super

iustos et iniustos. si enim dilexeritis eos qui

uos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et

publicani sic faciunt? et si salutaueritis fratres

uestros tantum, quid amplius facitis? nonne et

ethnici id ipsum faciunt? eritis itaque uos perfecti,

quomodo pater uester caelestis perfectus est.

sic perfectos dixit fieri Dei filios, sic consummari ostendit et

docuit caelesti natiuitate reparatos, si patientia Dei patris

maneat in nobis, si similitudo diuina quam peccato Adam perdiderat

manifestetur et luceat in actibus nostris. quae gloria est

similem Deo fieri, qualis et quanta felicitas habere in uirtutibus

quod diuinis laudibus possit aequari.

Section 6

Nec hoc, fratres dilectissimi, Iesus Christus Dominus et Deus

noster tantum uerbis docuit, sed impleuit et factis. et qui ad

hoc descendisse se dixerat ut uoluntatem patris faceret inter

cetera mirabilia uirtutum quibus indicia diuinae maiestatis expressit

paternam quoque patientiam tolerantiae tenore seruauit.

omnis denique actus eius ab ipso statim aduentu patientia comite

signatur, quod primum de [illa] sublimitate caelesti ad terrena

descendens non aspernatur Dei filius carnem hominis induere et

cum peccator ipse non esset aliena peccata portare. inmortalitate

interim posita fieri se mortalem patitur ut innocens pro nocentium

salute perimatur. Dominus baptizatur a seruo et remissam

peccatorum daturus ipse non dedignatur lauacro regenerationis

corpus abluere. diebus quadraginta ieiunat per quem ceteri saginantur:

esurit et famem sensit ut qui in fame sermonis et gratiae

fuerant caelesti pane saturarentur. cum diabolo temptante congreditur

et inimicum tantum uicisse contentus nihil ultra uerba

conatur. discipulis non ut semis dominica potestate praefuit,

sed benignus et mitis fraterna eos caritate dilexit, dignatus etiam

pedes apostolorum lauare, ut dum circa seruos talis est dominus,

exemplo suo doceret qualis circa conpares et aequales debeat

esse conseruus. nec mirandum quod circa obaudientes talis extiterit

qui ludam potuit usque ad extremum longa patientia

sustinere, cibum cum inimico capere, hostem domesticum scire

nec palam ostendere, traditoris osculum non recusare. in Iudaeis

uero tolerandis aequanimitas quanta et quanta patientia incredulos

ad fidem suadendo flectere, obsequio ingratos fouere, contradicentibus

respondere leniter, superbos sustinere clementer,

humiliter persequentibus cedere, prophetarum interfectores et

aduersus Deum semper rebelles usque ad crucis et passionis horam

uelle colligere.

Section 7

Sub ipsa autem passione et cruce, priusquam ad crudelitatem

necis et effusionem sanguinis ueniretur, quae conuiciorum probra

patienter audita, quae contumeliarum tolerata ludibria, ut insultantium

sputamina exciperet qui sputo suo caeci oculos paulo

ante formasset et cuius nomine a semis eius nunc diabolus cum

angelis suis flagellatur flagella ipse pateretur, coronaretur spinis

qui martyras floribus coronat aeternis, palmis in faciem uerberaretur

qui palmas ueras uincentibus tribuit, spoliaretur ueste

terrena qui indumento inmortalitatis ceteros uestit, cibaretur

felle qui cibum caelestem dedit, aceto potaretur qui salubri poculo

propinauit. ille innocens, ille iustus, immo innocentia ipse

et ipse iustitia inter facinorosos deputatur et testimoniis falsis

ueritas premitur, iudicatur iudicaturus et Dei sermo ad crucem

tacens ducitur. et cum ad crucem Domini confundantur sidera,

elementa turbentur, contremescat terra, nox diem cludat, sol

ne Iudaeorum facinus aspicere cogatur et radios et oculos suos

subtrahat, ille non loquitur nec mouetur nec maiestatem suam

sub ipsa saltim passione profitetur: usque ad finem perseueranter

ac iugiter tolerantur omnia ut consummetur in Christo

plena et perfecta patientia.

Section 8

Et post ista adhuc interfectores suos, si conuersi ad eum uenerint,

suscipit et patientia salutari ad conseruandum benignus

ecclesiam suam nemini cludit. illos aduersarios, illos blasphemos,

illos nominis sui semper inimicos, si paenitentiam delicti agant,

si admissum facinus agnoscant, non solum ad indulgentiam criminis

sed ad praemium regni caelestis admittit. quid potest patientius,

quid benignius dici ? uiuificatur Christi sanguine etiam

qui fudit sanguinem Christi. talis est Christi ac tanta patientia:

quae nisi talis et tanta existeret, Paulum quoque apostolum

ecclesia non haberet.

Section 9

Quodsi et nos, fratres dilectissimi, in Christo sumus, si

ipsum induimus, si ipse est salutis nostrae uia, qui Christum

uestigiis salutaribus sequimur per Christi exempla gradiamur,

sicut Iohannes apostolus instruit dicens: qui dicit se in

Christo manere debet quomodo ille ambulauit et

ipse ambulare. item Petrus super quem ecclesia Domini dignatione

fundata est in epistula sua ponit et dicit: Christus

passus est pro uobis relinqens uobis exemplum, ut

sequamini uestigia eius qui peccatum non fecit,

nec dolus inuentus est in ore eius, qui cum malediceretur

non remaledixit, cum pateretur non minabatur,

tradebat autem se iudicanti iniuste.

Section 10

Inuenimus denique et patriarchas et prophetas et iustos omnes

qui figuram Christi imagine praeeunte portabant nihil magis

custodisse in laude uirtutum suarum quam quod patientiam forti

et stabili aequanimitate tenuerunt. sic Abel originem martyrii

et . passionem iusti initians primus et dedicans aduersus fratrem

parricidam non resistit nec reluctatur, sed humilis et mitis patienter

occiditur. sic Abraham Deo credens et radicem ac fundamentum

fidei primus instituens temptatus in filio non dubitat

neque cunctatur, sed praeceptis Dei tota patientia deuotionis

obsequitur. et Isaac ad hostiae dominicae similitudinem praefiguratus

quando a patre immolandus offertur, patiens inuenitur.

et Iacob fugatus a fratre de terra sua patienter excedit et maiore

patientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecutorem

muneribus pacificis ad concordiam redigit. Ioseph uenundatus

a fratribus et relegatus non tantum patienter ignoscit, sed

et gratuita uenientibus frumenta largiter et clementer impertit.

Moyses ab ingrato et a perfido populo contemnitur frequenter et

paene lapidatur, et tamen lenis et patiens pro eisdem Dominum

deprecatur. in Dauid uero, ex quo secundum carnem Christi natiuitas

oritur, quam magna et mira et christiana patientia habuisse

in manu saepe ut Saul regem persequentem se et interficere

concupiscentem posset occidere et tamen subditum sibi et

traditum maluisse seruare nec rependisse inimico uicem, sed occisum

adhuc insuper et uindicasse. tot denique prophetae interfecti,

tot martyres gloriosis mortibus honorati, qui omnes ad

caelestes coronas patientiae laude uenerunt. neque enim potest

accipi dolorum et passionum corona, nisi praecedat in dolore et

passione patientia.

Section 11

Quam sit autem patientia utilis et necessaria, fratres dilectissimi,

ut manifestius possit et plenius nosci, Dei sententia

cogitetur quam in origine statim mundi et generis humani

Adam praecepti inmemor et datae legis transgressor accepit.

tunc sciemus quam patientes esse in isto saeculo debeamus, qui

sic nascimur, ut pressuris istic et conflictationibus laboremus.

quia audisti, inquit, uocem mulieris tuae et manducasti

ex illa arbore, de qua sola praeceperam tibi

ne manducares, maledicta terra erit in omnibus operibus

tuis, in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus

diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi

et edes pabulum agri. in sudore uultus tui edes

panem tuum, donec reuertaris in terram de qua

sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis.

huius sententiae uinculo conligati omnes et constricti sumus,

donec morte expuncta de isto saeculo recedamus. in tristitia et

gemitu simus necesse est omnibus diebus uitae nostrae, edamus

panem necesse est cum sudore et labore.

Section 12

Ynde unusquisque cum nascitur et hospitio mundi huius excipitur,

initium sumit a lacrimis et quamuis adhuc omnium

nescius et ignarus nihil aliud nouit in illa ipsa prima natiuitate

quam flere. prouidentia naturali lamentatur uitae mortalis anxietates

et labores et procellas mundi quas ingreditur in exordio

statim suo ploratu et gemitu rudis anima testatur. sudatur enim

quamdiu istic uiuitur et laboratur. nec sudantibus et laborantibus

possunt alia magis quam patientiae subuenire solacia: quae

cum apta sint et necessaria in isto mundo uniuersis, tum magis

nobis qui diabolo inpugnante plus quatimur, qui in acie cotidie

stantes inueterati et exercitati hostis conluctationibus fatigamur,

quibus praeter uarias et adsiduas temptationum pugnas in persecutionum

quoque certamine patrimonia relinquenda sunt, subeundus

carcer, portandae catenae, animae inpendendae, gladius,

bestiae, ignes, cruces, omnia denique tormentorum ac poenarum

genera fide et uirtute patientiae perferenda Domino ipso

instruente et dicente: haec locutus sum uobis, ut in me

pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed

fidite, quoniam ego uici mundum. si autem qui diabolo

et mundo renuntiauimus pressuras et infestationes diaboli et

mundi crebrius ac uiolentius patimur, quanto magis patientiam

tenere debemus qua adiutrice et comite omnia infesta toleremus.

Section 13

Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: qui tolerauerit

usque ad finem hic saluus erit. et iterum: si

permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei

estis: et cognoscetis ueritatem, et ueritas liberabit

uos. tolerandum est et perseuerandum, fratres dilectissimi,

ut ad spem ueritatis et libertatis admissi ad ueritatem et

libertatem ipsam peruenire possimus, quia hoc ipsum quod

christiani sumus fidei et spei res est. ut autem peruenire spes et fides ad fructum possint sui patientia opus est. non enim praesentem

gloriam sequimur sed futuram secundum quod et Paulus

apostolus monet dicens: spe saluati sumus. spes

autem quae uidetur non est spes. quod enim uidet

quis, quid sperat? si autem quod non uidemus speramus

per expectationem sustinemus. expectatio et patientia

necessaria est, ut id quod esse coepimus impleamus et

quod speramus et credimus Deo repraesentante capiamus.

denique alio in loco idem apostolus iustos et operantes et de diuini

faenoris incremento caelestes sibi thesauros recondentes ut patientes

quoque sint instruit et docet dicens: ergo dum tempus

habemus, operemur quod bonum est ad omnes,

maxime uero ad domesticos fidei. bonum autem facientes

non deficiamus: tempore enim suo metemus.

admonet ne quis inpatiens in operatione deficiat, ne quis temptationibus

aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae

itinere desistat et pereant praeterita, dum quae coeperant desinunt

esse perfecta, sicut scriptum est: iustitia iusti non

liberabit eum in quocumque die exerrauerit, et

iterum: tene quod habes ne alius accipiat coronam

tuam. quae uox adhortatur patienter et fortiter perseuerare,

ut qui ad coronam laude iam proxima nititur durante patientia

coronetur.

Section 14

Patientia autem, fratres dilectissimi, non tantum bona custodit,

\'sed et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus

ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima

expugnatur et capitur uirtutum suarum propugnaculo reluctatur.

inspiciamus denique pauca de multis, ut de paucis intellegantur

et cetera. adulterium, fraus, homicidium mortale crimen est.

sit fortis et stabilis in corde patientia, nec adulterio sanctificatum

corpus et Dei templum polluitur nec iustitiae dicata innocentia

contagio fraudis inficitur nec post gestatam eucharistiam

manus gladio et cruore maculatur.

Section 15

Caritas fraternitatis uinculum est, fundamentum pacis, tenacitas

ac firmitas unitatis, quae et spe et fide maior est, quae et

opera et martyria praecedit, quae nobiscum semper aeterna in

regnis caelestibus permanebit. tolle illi patientiam, et desolata

non durat, tolle sustinendi tolerandique substantiam, et nullis

radicibus ac uiribus perseuerat. apostolus denique cum de caritate

loqueretur, tolerantiam illi et patientiam iuncxit. caritas,

inquit, magnanima est, caritas benigna est, caritas .

non aemulatur, non inflatur, non inritatur, non

cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia

sperat, omnia sustinet. ostendit inde illam perseuerare tenaciter

posse, quod nouerit omnia sustinere. et alio loco, sustinentes,

inquit, inuicem in dilectione, satis agentes

seruare unitatem spiritus in coniunctione pacis.

probauit nec unitatem seruari posse nec pacem, nisi se inuicem

fratres mutua tolerantia foueant et concordiae uinculum patientia

intercedente custodiant.

Section 16

Quid deinde, ut non iuras neque maledicas, ut tua ablata non

repetas, ut accepta alapa et alteram maxillam uerberanti praebeas,

ut fratri in te peccanti non tantum septuagies septies sed

omnia omnino peccata dimittas, ut diligas inimicos tuos, ut pro

aduersariis et persecutoribus precem facias, poterisne ista perferre

nisi patientiae et tolerantiae firmitate ? quod factum uidemus

in Stephano, qui cum a Iudaeis ui et lapidibus necaretur,

non sibi uindictam sed interfectoribus ueniam postulabat dicens:

Domine, ne statuas illis hoc peccatum. sic esse oportuit

primum martyrem Christi qui martyras secuturos gloriosa morte praecurrens non tantum praedicator esset dominicae passionis

sed et patientissimae lenitatis imitator. quid dicam de ira,

de discordia, de simultate, quae in christiano esse non debent?

sit patientia in corde, et haec illic locum habere non possunt, aut

si adire temptauerint, cito exclusa discedunt, ut domicilium

pacificum perseueret in corde, ubi Deum pacis delectet habitare.

admonet denique apostolus et docet dicens: nolite contristare

Spiritum sanctum Dei in quo signati estis

in diem redemptionis. omnis amaritudo et ira et

indignatio et clamor et blasphemia auferatur a

uobis. si enim christianus a furore et contentione carnali tamquam

de maris turbinibus excessit et tranquillus ac lenis in portu

Christi esse iam coepit, nec iram nec discordiam debet intra

pectus admittere cui nec malum pro malo reddere liceat nec

odisse.

Section 17

Nec non ad uaria quoque carnis incommoda et crebros corporis

durosque cruciatus quibus humanum genus cottidie fatigatur

et quatitur patientia necessaria est. nam cum in illa prima

transgressione praecepti firmitas corporis cum immortalitate discesserit

et cum morte infirmitas uenerit nec possit firmitas recipi

nisi cum recepta et immortalitas fuerit, oportet in hac fragilitate

adque infirmitate corporea luctari semper et congredi, quae

luctatio et congressio non nisi patientiae potest uiribus sustineri.

examinandis autem nobis adque explorandis diuersi inportantur

dolores et multiplex temptationum qualitas inrogatur de iacturis

facultatum, de ardoribus febrium, de cruciatibus uulnerum,

de amissione carorum. nec aliud magis iniustos discernit

et iustos quam quod in aduersis per inpatientiam queritur

et blasphemat iniustus, patientia iustus probatur, sicut scriptum est:

in dolore sustine et in humilitate tua

patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et

argentum.

Section 18

Sic Iob examinatus est et probatus et ad summum fastigium

laudis patientiae uirtute prouectus. quanta aduersus eum diaboli

iacula emissa, quanta admota tormenta. iactura rei familiaris

infligitur, numerosae subolis orbitas inrogatur: diues in

censu dominus et in liberis pater ditior nec dominus repente nec

pater est. accedit uulnerum uastitas et tabescentes ac fluentes

artus uermium quoque edax poena consumit. ac ne quid omnino

remaneret quod non Iob in suis temptationibus experiretur, armat

diabolus et uxorem illo antiquo nequitiae suae usus ingenio,

quasi omnes per mulierem decipere posset et fallere, quod fecit

in origine. nec tamen Iob grauibus et densis conflictationibus

frangitur quominus inter illas angustias et pressuras Dei benedictio

uictrice patientia praedicetur. Tobias quoque post iustitiae

et misericordiae suae opera magnifica luminum amissione temptatus

in quantum patienter caecitatem pertulit in tantum granditer

Deum patientiae laude promeruit.

Section 19

Adque ut magis, fratres dilectissimi, patientiae bonum luceat,

quid mali e contrario inpatientia inportet consideremus

nam ut patientia bonum Christi est, ita contra inpatientia malum

diaboli est, et sicut in quo habitat et manet Christus patiens

inuenitur, ita inpatiens semper existit cuius mentem diaboli

nequitia possedit. exordia ipsa denique uideamus. diabolus

hominem ad imaginem Dei factum inpatienter tulit: inde at

perit primus et perdidit. Adam contra caeleste praeceptum cibi

letalis inpatiens in mortem cecidit nec acceptam diuinitus

gratiam patientia custode seruauit, et ut fratrem Cain perimeret

sacrificii eius et muneris inpatiens fuit, et quod Esau de maioribus

ad minora descendit, primatus suos per inpatientiam lentis

amisit. quid Iudaicus populus circa beneficia diuina perfidus et

ingratus nonne quod a Deo primum recessit inpatientiae crimen

fuit? dum Moysi cum Deo conloquentis moras non potest ferre,

profanos deos ausus est postulare, ut itineris sui duces nuncuparet

caput bubulum et terrestre figmentum, nec umquam ab

eadem inpatientia destitit quominus semper docilitatis et diuinae

administrationis impatiens prophetas suos et iustos quosque perimendo

ad crucem quoque et ad sanguinem Domini prosiliret.

inpatientia etiam in ecclesia haereticos facit et ad Iudaeorum similitudinem

contra Christi pacem et caritatem rebelles ad hostilia

et furiosa odia compellit. et ne longum sit singula recensere,

omnia omnino quae patientia operibus suis aedificat ad

gloriam inpatientia destruit ad ruinam.

Section 20

Quare, fratres dilectissimi, et bonis patientiae et inpatientiae

malis diligenter expensis patientiam per quam in Christo manemus

et uenire cum Christo ad Deum possumus, plena obseruatione

teneamus: quae copiosa et multiplex non angusto fine concluditur

uel breuibus terminis coercetur. late patet patientiae uirtus

et ubertas eius et largitas de unius quidem nominis fonte proficiscitur,

sed exundantibus uenis per multa gloriarum itinera

diffunditur, nec proficere aliquid in actibus nostris potest ad

consummandam laudem, nisi inde consummationis accipiat firmitatem.

patientia est quae nos Deo et commendat et seruat:

ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem

gubernat, pacem custodit, disciplinam regit, libidinis impetum

frangit, tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis

extinguit, coercet potentiam diuitum, inopiam pauperum refouet,

tuetur in uirginibus beatam integritatem, in uiduis laboriosam

castitatem, in coniunctis et maritatis indiuiduam caritatem.

facit humiles in prosperis, in aduersis fortes, contra iniurias et

contumelias mites. docet delinquentibus cito ignoscere, si ipse

delinquas, diu et multum rogare. temptationes expugnat, persecutiones

tolerat, passiones et martyria consummat. ipsa est

quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit. ipsa est quae incrementa

spei sublimiter prouehit. ipsa actum dirigit, ut tenere

possimus uiam Christi, dum per eius tolerantiam gradimur. ipsa

efficit ut perseueremus filii Dei, dum patientiam patris imitamur.

Section 21

Et quoniam plurimos scio, fratres dilectissimi, uel pondere

iniuriarum angentium uel dolore de eis qui aduersum se grassantur

et saeuiunt uindicari uelociter cupere, nec illud in extrema

parte reticendum est, ut in istis fluctuantis mundi turbinibus et

Iudaeorum siue gentilium et haereticorum quoque persecutionibus

constituti patienter expectemus ultionis diem nec ad uindictam

doloris nostri querula festinatione properemus, cum scriptum

sit: expecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis

meae in testimonium, quoniam iudicium

meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges

et effundam super eos iram meam. expectare nos

iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere.

qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba

prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo

est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui

in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem

adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sanctiora.

ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere

unicuique secundum facta sua. unde et clamantes

martyres et ad uindictam suam dolore erumpente properantes

expectare adhuc iubentur et temporibus consummandis implendisque

martyribus praebere patientiam. et cum aperuisset,

inquit, quintum signum, uidi sub ara Dei animas

occisorum propter uerbum Dei et martyrium suum,

et clamauerunt magna uoce dicentes: quousque,

Domine sanctus et uerus, non iudicas et uindicas

sanguinem nostrum de his qui in terris inhabitant?

et data est eis singulis stola alba et dictum est ut

requiescerent breui adhuc tempore, donec impleatur

numerus conseruorum et fratrum eorum quique

postea occidentur exemplo ipsorum.

Section 22

Quando autem ueniat sanguinis iusti diuina uindicta declarat:

per Malachin prophetam Spiritus sanctus dicens: ecce dies

Domini uenit ardens uelut clibanus, eruntque omnes

alienigenae et omnes iniqui stipula, et succendet

illos adueniens dies, dicit Dominus. quod

item legimus in psalmis, ubi Dei iudicis praedicatur aduentus

censurae suae maiestate uenerandus: Deus manifestus ueniet

Deus noster et non silebit. ignis ante eum ardebit

et in circuitu eius procella nimia. uocabit

caelum susum et terram ut separet populum suum.

colligite illi iustos eius, eos qui disponunt testamentum

eius in sacrificiis. et nuntiabunt caeli

iustitiam eius, quoniam Deus iudex est. et Esaias eadem

praenuntiat dicens: ecce enim Dominus sicut ignis ueniet,

et sicut procella currus eius retribuere in

ira uindictam. in igne enim Domini iudicabuntur

et in gladio eius uulnerabuntur. et iterum: Dominus

Deus uirtutum prodibit et comminuet bellum.

excitabit certamen et clamabit super inimicos

suos cum fortitudine: tacui, numquid semper tacebo?

Section 23

Quis autem est hic qui tachisse se prius dicit et non semper

tacebit ? utique ille qui sicut ouis ad uictimam ductus et sicut

agnus coram tondente sine uoce non aperuit os suum. utique ille

qui non clamauit neque in plateis uox eius audita est. utique ille

qui non fuit contumax neque contradixit, cum dorsum suum

poneret ad flagella et maxillas ad palmas, faciem autem suam

non auerteret a foeditate sputorum. utique ille qui cum accusaretur

a sacerdotibus et senioribus nihil respondit et mirante

Pilato patientissimum silentium tenuit. hic est qui cum in passione

tacuerit in ultione postmodum non tacebit. hic est Deus

noster id est non omnium sed fidelium et credentium Deus, qui cum in secundo aduentu manifestus uenerit non silebit. nam

cum in humilitate prius fuerit occultus, ueniet in potestate

manifestus.

Section 24

Hunc expectemus, fratres dilectissimi, iudicem et uindicem

nostrum ecclesiae suae populum et ab initio mundi iustorum

omnium numerum secum pariter uindicaturum. qui ad uindictam

suam nimium festinat et properat, consideret quia necdum uindicatus

est ipse qui uindicat. [pater Deus praecepit filium suam

adorari et apostolus Paulus diuini praecepti memor ponit et dicit:

Deus exaltauit illum et donauit illi nomen quod

est super omne nomen, ut in nomine Iesu omnes

genu curuent caelestium, terrestrium et infernorum.

et] in Apocalypsi angelus Iohanni uolenti adorare se resistit

et dicit: uide ne feceris, quia conseruus tuus

sum et fratrum tuorum. Iesum Dominum adora.

qualis Iesus Dominus et quanta patientia ut qui in caelis adoratur

necdum uindicetur in terris. huius patientiam, fratres dilectissimi,

in persecutionibus et passionibus nostris cogitemus.

huius aduentui plenum expectationis obsequium praebeamus nec

defendi ante Dominum serui inreligiosa et inuerecunda festinatione

properemus. insistamus potius et elaboremus et toto corde

uigilantes adque ad omnem tolerantiam stabiles dominica praecepta

seruemus, ut cum ille irae et uindictae dies uenerit non

cum impiis et peccatoribus puniamur, sed cum iustis et Deum

timentibus honoremur.